تفسیر سوره جاثیه آیه 18 و19
جلسه یازدهم:
⚜️حق، تابع سلیقه مردم نیست
متن آیات:
سپس تو را [در امر نبوّت و دین] بر آیینی ویژه و کامل قرار دادیم؛ بنابراین از آن پیروی کن و از هواهای نفسانی کسانی که [به حقایق] معرفت و آگاهی ندارند، پیروی مکن.
آنان در برابر خدا نمی توانند چیزی [از گرفتاری ها و بلاها] را از تو دفع کنند؛ و همانا ستمکاران یار و یاور یکدیگرند و خدا یار و یاور پرهیزکاران است. (۱۹)
نکات مهم آیات 18 و 19:
1- تعيين شريعت كه راه ديندارى است، به دست خداست. «جَعَلْناكَ عَلى شَرِيعَةٍ»
2- كسى كه مسئول هدايت و ارشاد ديگران است، بايد نسبت به راه خود بصيرت وتسلّط كامل داشته باشد. «عَلى شَرِيعَةٍ» (يعنى پيامبر تسلّط بر راه وشريعت دارد.)
3- رسالت پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله در ادامهى رسالت حضرت موسى است. (در دو آيه قبل، سخن از نبوّت و حكمت و كتاب آسمانى بنىاسرائيل بود.) «ثُمَّ جَعَلْناكَ»
4- روح اديان يكى است، گرچه در برنامههاى عبادى تفاوتهايى هست.
(كلمهى «شَرِيعَةٍ» به صورت نكره آمده كه نشانه وجود راههاى متعدّد است ولى كلمهى «الْأَمْرِ» معرفه آمده يعنى تمام راهها به امرى يگانه باز مىگردد.)
«شَرِيعَةٍ مِنَ الْأَمْرِ»
5- پيدايش تحريف و اختلاف، زمينهى آمدن پيامبر جديد است. (آيهى قبل سخن از اختلافات بنىاسرائيل بود، در اين آيه سخن از بعثت پيامبر اسلام) اخْتَلَفُوا … ثُمَّ جَعَلْناكَ عَلى شَرِيعَةٍ
6- پيامبر نيز بايد همچون ساير مردم از شريعت پيروى كند. «عَلى شَرِيعَةٍ مِنَ الْأَمْرِ فَاتَّبِعْها»
7- راه، اگر راه خدا نباشد، راه هوسهاى خود يا ديگران است. شَرِيعَةٍ … فَاتَّبِعْها وَ لا تَتَّبِعْ أَهْواءَ …
8- رهبر بايد با صلابت باشد و تحت فشار عناصر ناآگاه و پيشنهادات جاهلانه قرار نگيرد. «وَ لا تَتَّبِعْ أَهْواءَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ»
9- هوسهاى مردم به قدرى جلوه دارد كه پيامبر را نيز در معرض خطر قرار مىدهد. «وَ لا تَتَّبِعْ أَهْواءَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ»
10- سنخيّت افراد نسبت به يكديگر، وسيلهى جذب آنان به يكديگر است. «الظَّالِمِينَ بَعْضُهُمْ أَوْلِياءُ بَعْضٍ»
11- پيروى از هوسهاى جاهلان به منزلهى پذيرش ولايت آنان و در مدار ظالمان