خورشید فروزان علائم ظهور در آخرالزمان و فتنههای پیش از فرج
جلسه چهل و چهارم:
تحلیل جامع علائم ظهور در آخرالزمان و انحرافات اجتماعی پیش از فرج
بررسی دقیق علائم ظهور در آخرالزمان بر اساس سخنرانی آیتالله سید جواد مدرسی. تشریح حدیث معراج، جایگزینی جهل به جای علم، ویژگی فقهای فاسد و وظایف منتظران در عصر غیبت.
مقدمه: انتظار فرج و شناخت زمانه
یکی از دغدغههای اصلی مؤمنان و منتظران حضرت ولیعصر (عج)، شناخت دقیق شرایط جامعه پیش از قیام جهانی آن حضرت است. در جلسه چهل و چهارم از سلسله مباحث “خورشید فروزان”، آیتالله سید جواد مدرسی با استناد به حدیثی قدسی از پیامبر اکرم (ص) در شب معراج، به تشریح علائم ظهور در آخرالزمان میپردازند.
شناخت این علائم تنها برای پیشگویی نیست، بلکه هشداری است برای مومنین تا در گرداب فتنههای آخرالزمانی گرفتار نشوند. طبق روایات، زمانی فرا میرسد که ارزشها وارونه میشوند و ظلمت چهرهای فریبنده به خود میگیرد. در ادامه، مهمترین محورهای این سخنرانی را که تصویرگری دقیقی از علائم ظهور در آخرالزمان است، بررسی میکنیم.
۱. وارونگی حقیقت: چیرگی جهل به نام شکوفایی علم
یکی از شگفتانگیزترین علائم ظهور در آخرالزمان که در حدیث معراج به آن اشاره شده، مسئله «رفع علم و ظهور جهل» است. خداوند متعال میفرماید: «یَکُونُ ذَلِکَ إِذَا رُفِعَ الْعِلْمُ وَ ظَهَرَ الْجَهْلُ».
آیتالله مدرسی با دیدگاهی عمیق به این مسئله میپردازند؛ امروزه بسیاری تصور میکنند که بشر در اوج شکوفایی علمی است، اما طبق منطق الهی، این وضعیت عینِ جهالت است. چطور میتوان زمانهای را عصر طلایی علم نامید در حالی که “عقل کل” و حجت خدا، آواره و غریب است؟
جهل مدرن آن است که ابزار پیشرفت میکند، اما انسانیت سقوط میکند. وقتی عالمترین فرد هستی (امام زمان عج) غایب باشد و جاهلان بر منابر سخن بگویند، این دقیقاً همان مصداق چیرگی جهل است که از مهمترین علائم ظهور در آخرالزمان به شمار میرود.
۲. انحراف خواص: کثرت قاریان و خیانت عالمان
بخش دیگری از سخنان آیتالله مدرسی به آسیبشناسی قشر نخبگان و علمای دینی اختصاص دارد. طبق روایات، در آستانه ظهور، تعداد قاریان قرآن و مدعیان علم زیاد میشود، اما عمل به قرآن اندک است («کَثُرَ الْقُرَّاءُ وَ قَلَّ الْعَمَلُ»).
در بررسی علائم ظهور در آخرالزمان، با پدیدهای به نام «فقهای ضلالت» مواجه میشویم. کسانی که لباس دین و علم میپوشند اما هدفشان ریاستطلبی، مالاندوزی و جلب توجه مردم است. علم باید مایه «مروت» و خدمت باشد، اما در این دوران، علم ابزاری برای فخرفروشی و رسیدن به قدرت میشود. این خیانت خواص، یکی از خطرناکترین پرتگاهها در دوران غیبت است.
۳. جابجایی کارکردها: تبدیل مساجد به تالار تشریفات
از دیگر نشانههای اجتماعی ذکر شده در بحث علائم ظهور در آخرالزمان، تغییر ماهیت اماکن مقدس است. حدیث میفرماید: «وَ اتَّخَذَ أُمَّتُکَ قُبُورَهُمْ مَسَاجِدَ»؛ امت قبرها را مسجد قرار میدهند.
این تعبیر کنایه از این است که کارکردهای اجتماعی و زنده مسجد (مانند رسیدگی به همسایگان، حل مشکلات مردم و عبادت خالصانه) به قبرستانها منتقل شده یا صرفاً جنبه تشریفاتی و ختم پیدا کرده است. مساجد از نظر معماری و ظاهر (زخرف) آراسته میشوند، اما از نظر هدایت و معنویت خالی میگردند. قرآنها با طلا و نقره زیور داده میشوند، اما دستورات آن مهجور باقی میماند.
۴. سقوط اخلاقی و اجتماعی: از فساد قضات تا عادیسازی گناه
سخنرانی آیتالله مدرسی پرده از فساد سیستماتیک در میان کارگزاران و قضات در آخرالزمان برمیدارد. وقتی امیران کافر شوند و دستیارانشان ظالم، جامعه به سمت تباهی میرود. در میان علائم ظهور در آخرالزمان، اشاره شده که «امر به منکر و نهی از معروف» رایج میشود؛ یعنی جای ارزش و ضد ارزش عوض میگردد.
همچنین شیوع همجنسگرایی («اکْتَفَی الرِّجَالُ بِالرِّجَالِ…») و بیتفاوتی قضات و مدیران نسبت به درد مردم، از نشانههای بارز این دوران تاریک است. مدیرانی که باید خادم مردم باشند، خدایگونه رفتار میکنند و این اوج انحطاط یک جامعه بشری است.
۵. هشدار جدی: عاقبت کمک به ظالم (سیاهی لشکر نباشیم)
آیتالله مدرسی با نقل داستان تکاندهندهای از رؤیای یک فرد در کربلا، هشداری جدی به منتظران میدهند. شخصی که در کربلا تنها چوب خیمه دشمن را تعمیر کرده بود (و نه جنگ مستقیم)، در عالم رؤیا توسط پیامبر اکرم (ص) مورد غضب و عذاب شدید قرار گرفت. این داستان برای درک بهتر شرایط و علائم ظهور در آخرالزمان بسیار حیاتی است.
کمک به ظالم، حتی در حد بسیار کوچک، انسان را در گناه او شریک میکند. در فتنههای آخرالزمان، بیطرفی معنا ندارد؛ انسان یا در جبهه حق است یا با سکوت و همکاری کوچک خود، بخشی از ماشین ظلم میشود. این همکاری با ظالم، انسان را از ماهیت انسانی تهی کرده و خوی حیوانی به او میدهد.
نتیجهگیری:
بررسی علائم ظهور در آخرالزمان نباید باعث ناامیدی شود، بلکه باید نقشه راهی برای «منتظر مسئول» باشد. راه نجات در این دوران پرآشوب، بازگشت به «مروت» و سیره امیرالمؤمنین (ع) است. منتظر واقعی کسی است که:
-
علم را برای عمل و هدایت بیاموزد، نه ریاست.
-
نسبت به همسایگان و اجتماع بیتفاوت نباشد (احیای کارکرد مسجد).
-
جسم و روح خود را برای یاری امام زمان (عج) ورزیده و آماده نگه دارد (آمادگی نظامی و جسمانی).
-
به هیچ وجه، حتی اندک، با جریان ظلم و فساد همراهی نکند.
تنها با حفظ هوشیاری و تزکیه نفس است که میتوان از گردنههای خطرناک آخرالزمان به سلامت عبور کرد و زمینهساز ظهور خورشید ولایت شد.
