راه بازگشت بررسی پدیده زندگی پس از مرگ و راه جبران گناهان
جلسه بیست و نهم:
توجه به پدیده زندگی پس از مرگ به عنوان یک تابلوی راهنما عمل میکند که خطرات مسیر را گوشزد مینماید؛ چرا که انبیاء الهی آمدهاند تا به ما هشدار دهند هر عمل دنیوی، تجسمی عینی و گاه هولناک در زندگی پس از مرگ خواهد داشت.
۱. تجسم عینی گناهان و حقالناس در زندگی پس از مرگ
حقالناس و گناهان فردی بار سنگینی هستند که انسان در زندگی پس از مرگ باید به دوش بکشد. روایات متعددی در این زمینه عینا نقل شده است که عمق فاجعه را نشان میدهد:
غصب زمین و مال دیگران:
رسول خدا فرمودند: «اگر شخصی حق همسایشو بخوره یک وجب دیوارشو در خانه ی همسایه تجاوز بده یک وجب از خاک همسایه را بخوره این خاک پس از مرگ در روز قیامت تا هفت طبقه زمین را با وزن و سنگینی که دارد و همون یه مقدار یه وجب جدا میکنند طوق میکنند مثل کوهی به گردن این اقا می افکنند که شما در طول مدتی که در قیامت هستید بایست اینو به دوش بکشی».
ریاکاری در عبادات:
درباره ساختن مسجد از روی ریا آمده است: «کسی مسجد بسازه اما این مسجدو برای ریا ساخته برای سمعه ساخته که مردم بگن فلانی مسجد ساخته تا هفت طبقه زمین اون مسجد را جدا میکنند بدوش اقا میگذارند که ایشون این مدت معطلی که در محشر داره با این بار غیر از گناهان خودش».
روابط نامشروع و صحبت با نامحرم:
در شریعت، لذتجویی محدود است و قرآن میفرماید: «الا علی ازواجهم فقط با همسران خودتون شما لذت ببرید با سخن با نگاه». همچنین درباره تکلم لذتبخش با نامحرم (مفاکهه) روایت است: «به هرکلمه ایی که لذت وارد صحبت کرده هزار سال او را معطل میکنه چه زن باشد چه مرد باشد».
ظلم و سیلی زدن به مسلمان:
پیامبر اکرم (ص) فرمودند: «استخوناشو خدا پودر میکنه در روز محشر که او یک سیلی زده به یک مسلمان به صورت یک مسلمان به ناحق». امام صادق (ع) نیز حتی برای تربیت فرزند «بیش از سه بار را اجازه ندانند».
شرابخواری:
عاقبت نوشیدن مسکرات در زندگی پس از مرگ بسیار سخت است: «شراب خورده جرعه ایی شراب خورده مسکر خورده مست شده مسکر خورده مست شده اینو فرمود یک قدحی برای او میاورند یک شرابی براش میارن یعنی نوشیدنی میارن از سم عقرب و مار اینو باید بنوشد همینکه نزدیک صورت میکنه تمام این گوشتها اب میشه از تندی این سم تا اینکه بنوشد این وقتی مینوشه پوست بدنش میفته گوشتش اب میشه سمه دیگه». پیامبر نیز تمام عوامل دخیل در آن را نفرین کردهاند: «لعنت بکسی شراب میخوره لعنت بکسی که شراب میفروشه لعنت به کسی که انگورش را میکارد لعنت بکسی اونکسی که انگور به بازار میبرد لعنت بکسی که اون انگور را ابشو میگیره».
آزار همسر و عدم پرداخت مهریه:
اگر زنی شوهرش را آزار دهد، گناهش به اندازه «شن صحرای عالج» خواهد بود. اگر مردی همسرش را آزار دهد همینطور است، اما اگر مرد صبر کند «مثل ثواب ایوب خدا باز به او میبخشد به هر بار صبر کردن». درباره مهریه نیز پیامبر فرمودند: «خدا به او خطاب میکنه به عهد من این زن را گرفتی به عهد من وفا نکردی حالا زن را مسلط میکنه بر مرد که حسنات مرد را بگیره میفرماید تمام حسنات این مرد را اون زن به یک درهم درهمه مهرش میستاند ومرد نمیتونه جوابگوی مهر این خانم بشه غیراینکه اسم زانی هم بر او گذاشته میشه».
۲. راههای جبران و پیشگیری از تاریکیهای زندگی پس از مرگ
با توجه به اینکه انسانها معصوم نیستند، برای نجات در زندگی پس از مرگ باید در دنیا پیشگیری کنند. امام صادق (ع) میفرمایند: «خودت وصی خودت باش برای خودت پیش بفرست نگو پس از من میاد». همچنین امیرالمؤمنین (ع) درباره فخرفروشی هشدار دادهاند: «فخرفروش یک کاری بکنه برای فخر فروشی روز قیامت خدا او را سیاه محشور میکنه». اعمالی که در عقبا نجاتبخش هستند عبارتند از:
حج عمره: پیامبر فرمودند قیامت تاریک است و این تاریکی ناشی از ظلمهای ماست؛ اما «یک حج عمره ایی او را درک میکنه… این حج عمره میاد تمام اطراف طرف روشن میکنه».
نیکی به پدر و مادر: «بر واحسان ونیکی به پدر ومادرش میاد سبب میشه که ملک الموت او را با شفقت مدارات کنه معامله کنه با اسونی روحشو بگیره».
ذکر خدا و نماز شب: یاد خدا و نماز شب نیابتی، انسان را از محاصره جنیان پلید و شیاطین نجات میدهد.
پرداخت خمس و زکات: اگر زکات و خمس داده نشود، اعمال حبس میشوند: «نماز اصلا هفت اسمون طی نمیکنه تا زکات بهش نرسه لذا در قران دقت کرده باشید همیشه یعطون الزکاه ویقیمون الصلاه همیشه اینا باهمه».
ایمان و عقاید حقه: امیرالمؤمنین (ع) برای در امان ماندن از تشنگی و گرسنگی در زندگی پس از مرگ چاره را چنین بیان میکنند: «با عقیده و ایمان به خدا و رسول الله و امیرالمومنین تا امام قائم تا حضرت مهدی علیه السلام یعنی این اصول دینش متزلزل نباشه».
صله رحم: وقتی در قیامت صدا به کسی نمیرسد، «صله ی رحم بدرد میخوره اونوقت که صدات از همه کس محجوبه ونمیرسه صله ی رحم میاد و به داد شما میرسه».
۳. وحشت فزع اکبر و جلوه جهنم در محشر
قرآن کریم از روز قیامت با نام «یوم الفزع الاکبر» یاد میکند. روزی که آرامش از همه سلب میشود، مگر کسانی که در دنیا بر احوال خود گریان بودهاند یا به زیارت سیدالشهدا رفتهاند: «روزعرفه اگر کسی زیارت کنه امام حسین را روز قیامت محشور میشه با سینه ایی سرد با قلبی سرد».
در بخشی از مواقف زندگی پس از مرگ، جهنم ظاهر میشود. قرآن میفرماید از جهنم سوال میشود: «ایا پر شدی میگوید باز بیشتر هست». این موجود چنان وحشتی ایجاد میکند که حتی پیامبر بزرگی چون ابراهیم (ع) به زانو میافتد و اشک میریزد که: «خدایا نفسی نفسی خدایا نفس منو ابراهیم خلیلتم منو فراموش نکن». در این میان تنها چهارده معصوم در امان هستند و ندای «امتی امتی» سر میدهند و پیامبر اسلام (ص) با آرام کردن جهنم، امتش را شفاعت میکند.
نتیجهگیری:
بررسی پرونده اعمال برای زندگی پس از مرگ نشان میدهد که این دنیا بستر اصلی ساختن سرنوشت اخروی ماست. تکتک رفتارها، از رعایت حق همسایه و همسر گرفته تا اقامه نماز همراه با زکات و خمس، مستقیماً بر کیفیت حضور ما در محشر اثر میگذارند. برای رهایی از تاریکیها، تشنگیها و فزع اکبر در زندگی پس از مرگ، بهترین راهبرد، اصلاح عقاید، ادای حقالناس، نیکی به والدین، صله رحم و توبه پیش از فرارسیدن مرگ است تا بتوانیم در سایه شفاعت اهلبیت (ع) به امنیت اخروی دست یابیم و خودمان پیش از رفتن، وصی خودمان باشیم.