تفسیر قرآن کریم
سوره مبارکه فصلت
قسمت یکم:
«سوره فصلت» چهل و یکمین سوره از قرآن کریم است و دارای ۵۴ آیه می باشد.
سوره فصلت از سورههاى مکی قرآن است که پس از سوره مؤمن نازل شده است.
این سوره در ترتیب مصحف، چهل و یکمین سوره و در ترتیب نزول، شصت و یکمین سوره قرآن کریم است که پیش از آن سوره غافر و پس از آن سوره شوری نازل شده است.
سوره فصلت شامل پنجاه و چهار آیه است. یک آیه کوفى، سه آیه حجازى، دو آیه بصرى و شامى است و بعضى اختلاف کرده گفتهاند دو آیه «حم» (آیه ۱) کوفى، و آیه «عادٍ وَ ثمودَ» (آیه ۱۳) حجازى است.
این سوره پیرامون اعراض کفار از کتابى که بر آنان نازل شده، یعنى از قرآن کریم، سخن میگوید.
غرض اصلى سوره این است و به همین جهت ملاحظه میکنید که یک قسمت از این سوره در باره همین مسأله است، از همان ابتداى سوره این معنا را خاطرنشان می سازد، و بعد از هر چند آیه، یک بار همان را متعرض می شود.
براى اینکه اولین آیه آن «تَنْزِیلٌ مِنَ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ …» است، که تا شش آیه مسأله انکار کتاب را دنبال میکند، سپس در آیه ۲۶ مجددا همین مطلب را متذکر شده میفرماید:
«وَ قالَ الَّذِینَ کفَرُوا لا تَسْمَعُوا لِهذَا الْقُرْآنِ …» و براى نوبت سوم در آیه ۴۰ همین مطلب را از سر گرفته، میفرماید: «إِنَّ الَّذِینَ یلْحِدُونَ فِی آیاتِنا لا یخْفَوْنَ عَلَینا …»
و دنبالش میفرماید: «إِنَّ الَّذِینَ کفَرُوا بِالذِّکرِ لَمَّا جاءَهُمْ …» و در اواخر سوره باز سخن از خدایى بودن قرآن نموده، مىفرماید: «قُلْ أَ رَأَیتُمْ إِنْ کانَ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ ثُمَّ کفَرْتُمْ بِهِ …».
لازمه اعراض مشرکین از کتاب خدا انکار اصول دین است که اساس دعوت حقه اسلام را تشکیل میدهد، و آن عبارت است از وحدانیت خدا، نبوت خاتم الانبیاء (صلی الله علیه و آله) و معاد، و چون چنین لازمهاى در کار بود، لذا در باره این سه اصل مفصل سخن می گوید، و در ضمن بشارت و انذار میدهد.[۱]
وَقَالُوا قُلُوبُنَا فِي أَكِنَّةٍ مِمَّا تَدْعُونَا إِلَيْهِ وَفِي آذَانِنَا وَقْرٌ وَمِنْ بَيْنِنَا وَبَيْنِكَ حِجَابٌ فَاعْمَلْ إِنَّنَا عَامِلُونَ ﴿٥﴾
قُلْ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ يُوحَىٰ إِلَيَّ أَنَّمَا إِلَٰهُكُمْ إِلَٰهٌ وَاحِدٌ فَاسْتَقِيمُوا إِلَيْهِ وَاسْتَغْفِرُوهُ ۗ وَوَيْلٌ لِلْمُشْرِكِينَ ﴿٦﴾
الَّذِينَ لَا يُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ بِالْآخِرَةِ هُمْ كَافِرُونَ ﴿٧﴾
إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَهُمْ أَجْرٌ غَيْرُ مَمْنُونٍ ﴿٨﴾
قُلْ أَئِنَّكُمْ لَتَكْفُرُونَ بِالَّذِي خَلَقَ الْأَرْضَ فِي يَوْمَيْنِ وَتَجْعَلُونَ لَهُ أَنْدَادًا ۚ ذَٰلِكَ رَبُّ الْعَالَمِينَ ﴿٩﴾
وَجَعَلَ فِيهَا رَوَاسِيَ مِنْ فَوْقِهَا وَبَارَكَ فِيهَا وَقَدَّرَ فِيهَا أَقْوَاتَهَا فِي أَرْبَعَةِ أَيَّامٍ سَوَاءً لِلسَّائِلِينَ ﴿١٠﴾
و گفتند: دل های ما از [درک] حقایقی که ما را به آن می خوانی در پوشش های سختی است، و در گوش های ما سنگینی است، و میان ما و تو پرده ای وجود دارد، بنابراین تو کار خود را انجام بده و ما هم کار خود را انجام می دهیم. (۵)
بگو: من بشری مانند شما هستم، [نه از جنسی دیگر که سخنم را نفهمید] به من وحی می شود که معبود شما فقط معبود یکتاست، پس [با دوری از افراط و تفریط] به سوی او رو کنید، و از او آمرزش بخواهید، و وای بر مشرکان؛ (۶)
همانان که زکات نمی دهند و آخرت را انکار می کنند. (۷)
بی تردید کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته انجام داده اند، برای آنان پاداشی همیشگی است. (۸)
بگو: آیا شما به کسی که زمین را در دو روز آفرید، کفر می ورزید، و برای او همتایانی قرار می دهید؟! [ساحت مقدسش از این پیرایه ها پاک است] آن [توانمندی که زمین را آفرید] پروردگار جهانیان است. (۹)
و در روی زمین کوه های استواری پدید آورد، و در آن منافع فراوانی آفرید و رزق [روزی خوارانش] را در آن به مدت چهار دوره [بهار، تابستان، پاییز و زمستان] تقدیر کرد [آن هم] یکسان و به اندازه برای خواهندگان. (۱۰)