خورشید فروزان ویژگیهای حکومت مهدوی و نقد نظریات انحرافی
جلسه پنجاه و یکم:
مقدمه: تبیین جایگاه حکومت مهدوی در آخرالزمان
حضرت ولیعصر (عج) نه به عنوان یک ناظر منفعل، بلکه به عنوان «خلیفةالله فعال» معرفی میشوند که حتی در دوران غیبت نیز تدبیر امور را بر عهده دارند. حکومت مهدوی آخرین میراثدار دورانهاست که پس از آزمون و خطای تمامی نظامهای بشری، از سرمایهداری و دموکراسی گرفته تا نژادپرستی، عدالت حقیقی را برقرار میسازد.
۱. تمایز حکومت مهدوی از دولتهای بشری
در دوران آخرالزمان، گروههای مختلف از جمله ثروتمندان، مهندسان، پزشکان و نژادهای گوناگون به قدرت میرسند، اما هیچیک نمیتوانند خلأ عدالت را پر کنند. حکومت مهدوی زمانی آغاز میشود که کارنامه سایر مدعیان به پایان رسیده باشد.
نکته کلیدی اینجاست که امام زمان (عج) برخلاف برخی تصورات، هیچگونه عهد و پیمانی با دولتهای ظالم ندارد. ایشان برخلاف حضرت یوسف (ع) که در دولت مصر منصبی داشتند، در هیچ حکومتی نقش وزیر یا مشاور را ایفا نمیکنند. طبق روایات:
«قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلی الله علیه و آله یَقُولُ عَلَی الْمِنْبَرِ: إِنَّ الْمَهْدِیَّ مِنْ عِتْرَتِی مِنْ أَهْلِ بَیْتِی یَخْرُجُ فِی آخِرِ الزَّمَانِ تُنْزِلُ لَهُ السَّمَاءُ قَطْرَهَا وَ تُخْرِجُ لَهُ الْأَرْضُ بَذْرَهَا»
این روایت تأکید میکند که اقتدار ایشان کاملاً مستقل و الهی است.
۲. استقلال سیاسی و نفی بیعت در حکومت مهدوی
یکی از ویژگیهای بنیادین این نظام الهی، عدم وابستگی به قدرتهای پوشالی است. امام صادق (ع) در این باره میفرمایند:
«لَیْسَ فِی عُنُقِهِ بَیْعَةٌ لِأَدٍ»
(قائم قیام میکند، در حالی که بیعت با احدی بر ذمه او نیست).
این بدان معناست که ایشان در برابر هیچ حاکم یا قانونی جز قانون الهی پاسخگو نیستند. در حکومت مهدوی، امام از کسی حساب نمیبرد، بلکه این نظامهای دیگر هستند که باید در پیشگاه عدالت او پاسخگو باشند. ایشان نه تعهدی به صهیونیسم دارند و نه به مدعیان دروغین شیعه؛ بلکه تنها مجری سنتهای اصیل نبوی هستند.
۳. ولایت تکوینی و حضور فعال امام در بازار و جامعه
برخلاف نگاه یهود که معتقدند دست خدا بسته است، شیعه معتقد به «یدالله» فعال است. قرآن کریم میفرماید:
«وَ قَالَتِ الْيَهُودُ يَدُ اللَّهِ مَغْلُولَةٌ ۚ غُلَّتْ أَيْدِيهِمْ وَ لُعِنُوا بِمَا قَالُوا» (مائده/۶۴).
در حکومت مهدوی، امام حتی قبل از ظهور عمومی، تدبیرگر امور است. اگر بازاری لبریز از ربا میشود، به دلیل دوری از هدایت ایشان است. امام زمان (عج) به عنوان «صمد» و پشتیبان، مخلصین را یاری کرده و رباخواران و مفسدان را با سنتهای الهی تنبیه میکند. ایشان خلیفه خدایی هستند که در زمین کارهای خدایی انجام میدهند؛ از رساندن رزق به دورترین نقاط تا نظارت بر عملکرد پزشکان و عالمان دین.
۴. نقد آخوندهای بیعمل و مدعیان دروغین
در آستانه شکلگیری کامل حکومت مهدوی، فتنه «عالمان بیعمل» آشکار میشود. کسانی که از دین برای کسب قدرت و ثروت استفاده میکنند، در واقع امام را بیکار و «مغلول» میپندارند. اما حقیقت این است که امام عصر (عج) به عنوان «حُراث اخلاق الله» (نگهبانان اخلاق الهی)، اجازه نمیدهند صفات ارزشمندی چون صدق و وفا در اختیار افراد حیلهگر قرار گیرد. هر کس با امام شریک شود یا خود را همتای او بداند، دچار حبط عمل میگردد:
«لَئِنْ أَشْرَكْتَ لَيَحْبَطَنَّ عَمَلُكَ» (زمر/۶۵).
۵. برکات تکوینی و آبادانی زمین در عصر ظهور
با استقرار کامل حکومت مهدوی، زمین و آسمان تسلیم اراده الهی میشوند. امام عصر (عج) مانند چاهی پرآب است که باید از آن بهره جست؛ قرآن کریم در نکوهش کسانی که از این منبع محروم ماندهاند میفرماید:
«وَ بِئْرٍ مُعَطَّلَةٍ وَ قَصْرٍ مَشیدٍ» (حج/۴۵).
در آن زمان، عدالت نه تنها در دادگاهها، بلکه در بطن طبیعت جاری میشود. درختان پرثمر میشوند، زمین بذرهای خود را بیرون میریزد و فقر ریشهکن میگردد:
«یَمْلَأُ الْأَرْضَ قِسْطاً وَ عَدْلًا کَمَا مُلِئَتْ ظُلْماً وَ جَوْراً». در این عصر، عبادت اهل زمین بر اهل آسمان پیشی میگیرد و پیوند میان خالق و مخلوق به عالیترین سطح خود میرسد.
نتیجهگیری:
حکومت مهدوی صرفاً یک رویای دوردست نیست، بلکه واقعیتی جاری است که با شناخت «امام فعال» آغاز میشود. شناخت امام به معنای درک اوامر و نواهی اوست. برای حضور در این دولت، باید از خودخواهی گذشت و به «فقر الی الله» رسید. هدف نهایی، دیدن روزی است که علم با عمل آمیخته شده و حکمت از کوچک و بزرگ جاری گردد. همانطور که در قرآن آمده است:
«فَهُوَ یُخْلِفُه» (سبا/۳۹)؛
خداوند هر چه را در راه حق هزینه کنید، جایگزین میکند. در مسیر انتظار، هر گامی که برای ترویج عدل برداشته شود، در واقع گامی به سوی تحقق عینی آن حکومت مهدوی است که جهان تشنه آن است.
